nomadicNomadic civilization: historical researchNomadic civilization: historical research2782-3377Калмыцкий государственный университет им. Б.Б. Городовикова10.53315/2782-3377-2025-5-3-59-69nomadic-157Research ArticleТЕОРИЯ И ИСТОРИЯ КУЛЬТУРЫTHEORY AND HISTORY OF CULTUREСүмбэ Хамба Ишбалжир ламын “Гүрү Ёго буюу багшийг бясалгахуй” зохиолыг шинжлэх ньANALYSIS OF SUMBE ABBOT ISHBALJIR LAMA’S “GURU YOGA, OR THE CULTIVATION OF THE TEACHER”УсгалБ.UsgalB.

МУИС-ийн Шинжлэх ухааны сургуулийн Утга зохиол, урлаг судлалын тэнхимийн докторант

Usgal B., Department of literature and Art Studies, Faculty of Science

187054746@qq.comMSUMongolia202505102025535969Copyright © Усгал Б., 20252025Усгал Б.Usgal B.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://www.nomadic-kalmsu.ru/jour/article/view/157

Энэхүү номын бүтэн нэр нь “Багшийг бясалгахуй ёсон-Шид бүтээлийн хүү сан хэмээгдэх оршвой” нэртэй бөгөөд товчлон хураангуйлбал “Гүрү ёго буюу Багшийг бясалгахуй” нэрт бүлгээ. Уг зохиолыг өмнө нь монгол хэлэнд буулгаагүй бөгөөд анх удаа төвөд хэлнээс монгол хэлэнд буулган тусгай өгүүлэл болон шинжлэн судалснаа энэхүү өгүүлэлдээ танилцуулж байна. Уг зохиол нь, Бурханы шашны нэн нарийн утга хэрэг болох Багшийг бурханчлан бясалгах ёсны ном бөгөөд багшийг бурханчлан бясалгаснаар бүхий л бурхдын эрдэм чадал, мэдлэг ухааныг өөртөө шингээж авна гэсэн утга санааг илэрхийлж байна.

The full title of this book is “meditating the teacher yesong-the son of the Shid creation San,” and the short title is “Guru Yego, or meditating the teacher”. The text has not been translated into Mongolian before, and for the first time it has been translated from Tibetan into Mongolian as a special article and is presented in this article. The text is a book on the divine cultivation of the teacher, which has a very complex Buddhist meaning, and it expresses the meaning that by the divine cultivation of the teacher, the knowledge and knowledge of all the gods will be absorbed.

Сүмбэ хамба ИшбалжирБагшийг бясалгахуйбурханы шашинSumbe Abbot Ishbaljirmeditating the teacherBuddhismReferencesБадрал (2024). Сүмбэ хамбын сургаал. http://www.baabar.mn/article/3809 (Сүүлд үзсэн: 2024.01.20).Badral (2024). Sumbe khambyn surgaal. http://www.baabar.mn/article/3809 (Suld uzsen: 2024.01.20).Бира, Ш. (2020). Төвдөөр бичсэн Монголчуудын түүхийн зохиол. Өвөр Монголын Ардын Хэвл-элийн Хороо.Bira, S. (2020). Tovdoor bichsen Mongolchuudyn tuuhiin zohiol. Ovor Mongol Ardyn Havlalin Khoroo.Востриков, А.И. (2015). Төвд хэлээрхи түүхийн зохиол. Бүрнээ, Д. (орч.). http://www.orientalstudies.ru/rus/images/pdf/b_vostrikov_2015. pdf.Galaarid, B. (2023). “Mongoloo uguysgesen zurkhain margaan” by yariltslaga. https://www.medee.mn/p/175889 (uzsen: 2024.01.20).Галаарид, Б. “Монголоо үгүйсгэсэн зурхайн маргаан” ярилцлага. https://www.medee.mn/p/175889 (Сүүлд үзсэн: 2024.01.20).Garry, I. R., Zhabon, Yu. Zh. (2021). “The Story of Kukunor” by Sumpa-kenpo Yeshe Peljor. Oriental Studies. 14. 1. 144–157 (in Russian).Гарри, И. Р., Жабон, Ю. Ж. (2021). «История Кукунора» Сумпа-кенпо Еше Пелджора. Oriental Studies. 14. 1. 144–157.Enkhtuya, B. (2017). Mongolyn uran zohiol 3-5. https://enkhee-humanities-darkhan.blogspot.com/2017/02/3-5.html (World uzsen: 2024.01.20).Ишбалжирийн Бурхан шашны түүх (1993). Өвөр Монголын ардын хэвлэлийн хороо.J. W. de Jong (1967). Sum-pa mkhan-po (1704–1788) and His Works. Harvard Journal of Asiatic Studies. 27. 208–216.Омакаева, Э. У. (1995). Хальмг зурха. Лит. Бурхн шаҗна мөргүлин ном (Калмыцкая астрология. Календарь. Буддийский молитвенник). Элиста.Ishbaljiriin Burkhan shashny tukh (1993). Oor Mongolin ardyn havlalin khoroo.Пубаев, Р. Е. (1976). Особенности текста исторического сочинения Сумба-хамбо (1704–1788) «Пагсам Чжонсан» и их интерпретация при переводе. Исследования по истории и филологии Центральной Азии. Сер. востоковед. 124–127.Omakaeva, E. U. (1995). Hal’mg zurkha. Lit. Burkhn shazhna morgulin nom (Kalmyk astrology. Calendar. Buddhist prayer book). Elista (in Russian and Kalmyk).Царс, Н. (2015). Эрдэмт, эмч Ишбалжирын намтар цадиг. http://mn.cntv.cn/2015/10/12/ARTI1444631139883743.shtml (Сүүлд үзсэн: 2024.01.20).Pubaev, R. E. (1976). Features of the text of the historical work Sumba-khambo (1704-1788) “Pagsam Zhongsan” and their interpretation in translation. Studies on the history and philology of Central Asia. Ser. Orientalist. 124–127 (in Russian).Шү Лин (2016). Сүмбэ Хамба Ишбалжир. Өвөр Монголын ардын хэвлэлийн хороо.Rosenthal, G. (2004). Biographical research. C. Seale, G. Gobo, J. F. Gubrium, & D. Silverman (Eds.). Quantitive research practice. London. 48–64. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-56725.Энхтуяа, Б. (2017). Монголын уран зохиол 3-5. https://enkhee-humanities-darkhan.blogspot.com/2017/02/3-5.html (Сүүлд үзсэн: 2024.01.20).Shu Lin (2016). Sumbe Khamba Ishbaljir. Ovor Mongol ardyn havlalin khoroo.J. W. de Jong (1967). Sum-pa mkhan-po (1704–1788) and His Works. Harvard Journal of Asiatic Studies. 27. 208–216.Tsars, N. (2015). Erdamt, emch Ishbaljirin namtar tzadig. http://mn.cntv.cn/2015/10/12/ARTI1444631139883743.shtml (World uzsen: 2024.01.20).Rosenthal, G. (2004). Biographical research. C. Seale, G. Gobo, J. F. Gubrium, & D. Silverman (Eds.). Quantitive research practice. London. 48-64. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-56725.Vostrikov, A.I. (2015). Tovd halaerhi tuuhiin zohiol. Burne, D. (orch.). http://www.orientalstudies.ru/rus/images/pdf/b_vostrikov. pdf.额尔敦白音 (2020). 松巴堪布诗学研究. 内蒙古日报(汉).额尔敦白音 (2020). 松巴堪布诗学研究. 内蒙古日报(汉).

The authors declare that there are no conflicts of interest present.