nomadicNomadic civilization: historical researchNomadic civilization: historical research2782-3377Калмыцкий государственный университет им. Б.Б. Городовикова10.53315/2782-3377-2022-2-1-68-76nomadic-45Research ArticleТЕОРИЯ И ИСТОРИЯ КУЛЬТУРЫTHEORY AND HISTORY OF CULTURE“Xөх Cудар”-ын өнгө гэрэл, зүүдний бэлгэдэлThe symbolism of color and dreams in the Injinash’s “Blue Sutra” (Koke sudur)ЯнжиндуламВ.YangindulamV.

В. Янжиндулам, Ph.D

Монгол улс

Yangindulam V., Ph.D

Khovd

yanjinvictor@gmail.comХовд их сургуулийн багшМонголияHovd UniversityMongolia202201042022216876Copyright © Янжиндулам В., 20222022Янжиндулам В.Yangindulam V.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://www.nomadic-kalmsu.ru/jour/article/view/45

В. Инжаннашийн дүр бүтээх онцлог нь түүний ертөнцийг үзэх үзэл, гүн ухааны баримтлал тухайн нийгэм цаг үедээ хандаж байсан хандлагатай нь салшгүй холбоотой болно. Их зохиолч Инжаннаши зүйрлэл адилтгал, ихэсгэл багасгал, чимэг үгээс гадна тойруулал, ёгтлол, бэлгэдэл зэрэг уран дүрслэлийн аргыг өргөн хэрэглэсэн нь дорно дахины уран сайхны сэтгэлгээний уламжлалт ойлголттой холбоотой юм. В. Инжаннаш «Хөх судар» зохиолдоо гармоник дүрүүдийг илэрхийлэхийн тулд өнгө, гэрэл, мөрөөдлийг тэмдэг болгон ашигласан. Ялж, мандах үйл явдал, баатрын хүчийг цагаан гэрлээр, муу үйл, ялагдах үйл явдлыг хар уур, манантай харанхуйгаар дүрсэлбэл улаан гэрлээр илэрхийлжээ. Мөрөөдлөө зохиолд 22 удаа тайлбарласан байдаг. Мөрөөдлийн ихэнх нь ирээдүйд тохиолдож болох зовлон бэрхшээлийн бэлгэдэл юм. Зүүднээс хамааралтай үйл явдал олон бий.

The great writer V. Injannashi used the colour, light, and dream as symbols to express the harmonic roles in his novel «Khukh sudar». Its worldview and philosophy are inextricably linked to the attitude of the society at the time. Injannashi used a wide range of figurative techniques, including metaphors, diminutives, vintage words, carousels, allegories, and symbols, which are related to traditional concepts of eastern artistic thought. The winning and the rising events, the power of the hero were expressed through white light, red light when the bad events and the losing events were described by black anger, foggy darkness. The dream is described 22 times in the novel. Most of the dreams are the symbol of troubles that may happen in the future. There are lots of events that are dependent on dreams.

В. Инжаннашибэлгэдэлнэрийн бэлгэдэлөнгө гэрлийн бэлгэдэлзүүдний бэлгэдэлInjannashisymbolsname symbolscolor light symbolsdream symbolsReferencesБайгалсайхан, С. (1998). Уран дүрийн онолын лекцүүд. Улаанбаатар.Baigalsaikhan S. (1998). Lectures on artistic theory. Ulaanbaatar.Буянбат, Х. (1981). Инжаннаши ба түүний Хөх судрын тухай. Хөх хот: ӨМАХХ.Buyanbat H. (1981). About Injannashi and his «Khukh sudar». Hohhot.Буянбат, Х. (1982). Хөх судрын хүмүүсийн тухай. ӨМБДС-ийн эрдэм шинжилгээний сэтгүүл, 3, 43.Buyanbat H. (1982). About the people of the «Khukh sudar». Academic journal, 3, 43.Буянбат, Х. (1988). Инжаннаши ба түүний Хөх судрын тухай. Хөх хот: ӨМАХХ.Buyanbat H. (1988). About Injannashi and his «Khukh sudar». Hohhot.Галбаатар, Д. (2012). Уран зохиол, онол, түүх, шүүмжлэл, нэвтэрхий толь. Улаанбаатар.Galbaatar D. (2012). Literature, theory, history, criticism, encyclopedia. Ulaanbaatar.Дулам, С. (1999). Бэлгэдэл зүй-1. Улаанбаатар: МУИС.Dulam S. (1999). Symbolics-1. Ulaanbaatar.Дэлгэр, (1988). Хөх судрын гол баатрын зан чанарын бүтэц ба систем. ӨМИС-ийн эрдэм шинжилгээний сэтгүүл, 3, 107.Delger (1988). Structure and system of character of the main hero of the «Khukh sudar». Scientific journal, 3, 107.Дэсрэйжав, Т. (1983). Их зохиолч Инжаннашийн урнаар өгүүлэх аргын тухай. ӨМИС-ийн эрдэм шинжилгээний сэтгүүл, 2.Desrejav T. (1983). About the method of articulation of the great writer Injannash. Scientific journal, 2.Жуковская, Н.Л. (2002). Кочевники Монголии. Культура. Традиции. Символика. Москва: «Восточная литература».Zhukovskaya N.L. (2002). Nomads of Mongolia. Culture. Traditions. Symbolics. Moscow (in Russian).Инжаннаши, В. (1957). Хөх судар. Хөх хот.Ingannashi V. (1957). Khukh sudar. Hohhot.Михайлов, Г. И., Яцковская К. Н. (1969). Монгольская литература: Краткий очерк. Москва: Наука.Mikhailov G. E., Yatskovskaya K. N. (1969). Mongolian Literature: A Brief Essay. Moscow: Nauka (in Russian).Хасбаатар, Ц. (1989). Уран зохиолын тэмдэглэл. Улаанбаатар: Улсын Хэвлэлийн Газар.Khasbaatar T. (1989). Literary notes. Ulaanbaatar: State Publishing House.Цэвээндорж, Д. (2008). Монголын утга зохиолын дүрийн онол. Улаанбаатар: Балжу сан.Tseveendorj D. (2008). Character theory in Mongolian literature. Ulaanbaatar: Balju Foundation.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.