<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">nomadic</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Nomadic civilization: historical research</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Nomadic civilization: historical research</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="epub">2782-3377</issn><publisher><publisher-name>Калмыцкий государственный университет им. Б.Б. Городовикова</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.53315/2782-3377-2023-3-3-91-98</article-id><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">nomadic-97</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>ТЕОРИЯ И ИСТОРИЯ КУЛЬТУРЫ</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="en"><subject>THEORY AND HISTORY OF CULTURE</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>Өвөр Монголын алдарт яруу найрагч Артайн уран бүтээл дэх яруу сэтгэмж</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>The issue of artistic idea in poetry of Artay, the famous poet of Inner Mongolia</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Тогтомж</surname><given-names>.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Togtomzh</surname><given-names>.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Тогтомж, БНХАУ-ын Өвөр Монголын Өөртөө Засах орны яруу найрагч, Монгол Улсын ИхСургуулийн Улаанбаатар сургуулийн докторант</p></bio><bio xml:lang="en"><p>Togtomzh, PhD student of the National University of Mongolia, Ulaanbaatar, poet of Inner MongoliaAutonomous Region</p><p>China.</p></bio><email xlink:type="simple">1300579540@qq.com</email></contrib></contrib-group><pub-date pub-type="collection"><year>2023</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>10</day><month>10</month><year>2023</year></pub-date><volume>3</volume><issue>3</issue><fpage>91</fpage><lpage>98</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Тогтомж .., 2023</copyright-statement><copyright-year>2023</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Тогтомж ..</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Togtomzh ..</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://www.nomadic-kalmsu.ru/jour/article/view/97">https://www.nomadic-kalmsu.ru/jour/article/view/97</self-uri><abstract><p>Шүлэг бол утга зохиолын эрдэнийн суварга дээрх гэрэлт сувд билээ. Эх хэлээрээ шүлэг бичдэг мөртлөө уншигчдынхаа хайр талархлыг хүртэнэ гэж ёстой ариун дээд яруу алдар байх ёстой. Артай хэдэн арван жил шүлэг бичээд эх хэлнийхээ зохион бүтээх өрнөл хөгжлийг ахиулсан төдийгүй монгол үндэстний утга зохиолын эрдэнэсийн санг баялагжуулж, шалгарсан уран бүтээлч хийгээд утга зохиолын үйлст үзүүлсэн гарамгай хувь нэмрийг үе олноос хүртсэн сайн сайхан үнэлэлт сайшаалаараа шинэ Дундад улсын анхны үеийн шүлэгчдийн төлөөлөгч Н. Сайцогтын дараа хоёрдугаар үеийн монгол үндэстний шүлэгчдийн төлөөллөгч хэмээн үнэлэгдсэн билээ. Бид яруу найргийг уншсанаар дүрслэл бэлгэдлийн болоод хэлэхүй сэтгэхүйн, хөг аялгууны болоод утга санааны гэхчлэн олон талт цэнгэлийг эдэлдэг. Энэ нь зөвхөн яруу найрагчид хэмээх сэрэл мэдэрхүйн торгон мэдрэмжтэй хүмүүсийн утга төгөлдөр, уянга тунгалаг хэлээр бусдад хүртээх баяр, жаргал билээ. Бусдын нүдэнд бараан үүл хургасан усан бороо атал Д.Нямсүрэнгийн нүдэнд “цайран цайран...” орсон бороо. Тэрчлэн О. Дашбалбар гуай “Яруу найрагч гэдэг бол монголын хэмжээнд, дэлхийн хэмжээнд сэтгэж байдаг ард түмнийхээ дуу хоолой, үндэстнийхээ бэлгэ тэмдэг болж байдаг хүмүүс” гэж нэгэнтэй хэлсэн байдаг тийм ч мөн чанар яруу найрагчдын зүрхэнд байдаг байх. Артай бол үндэстний хэмжээний яруу найрагч гэдгийг түүний шүлгүүдэд хийсэн задлал батлан харуулж байна. </p></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><p>A poem is a bright pearl on a literary gem. Even if you write poetry in your native language, you should have a sacred and clear glory that you should receive the love and gratitude of your readers. After writing poems for several decades, he not only advanced the development of his native language, but also enriched the literary treasury of the Mongolian nation, and was a distinguished artist and outstanding contribution to the literary work. After Saitsogt, he was recognized as the representative of the Mongolian poets of the second generation. When we read poetry, we enjoy multifaceted pleasures, such as imagery, symbolism, ineffable thinking, melody, and meaning. It is the joy and happiness that only poets can give to others with meaningful and melodious language. In the eyes of others, the rain was a dark cloud, but in the eyes of D. Nyamsuren, the rain was “white...”. Also O. Mr. Dashbalbar said to someone that “Poets are people who are the voice of their people who think on a Mongolian and global scale, and are a symbol of their nation”. Analysis of his poems proves that Artai is a national poet. </p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>Яруу найраг</kwd><kwd>Артай</kwd><kwd>үндэстний сэтгэлгээ</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="en"><kwd>Poetry</kwd><kwd>Artai</kwd><kwd>national mentality</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Артайн шүлгийн түүвэр (2007). Өвөр монголын одоо үеийн уран зохиолын сан. Улаанбаатар: Бемби сан.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A Collection of Artay’s Poems (2007). Inner Mongolian contemporary literature fund. Ulaanbaatar: Bambi Foundation (in Mongolian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Галбаатар, Д. (2009). Уран зохиолын онолын удиртгал хичээлээр оюутанд тусламж / Д. Галбаатар, Р. Бигэрмаа, С. Дашдэжид. Улаанбаатар: Бит пресс.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Galbaatar, D. (2009). Help for students in the introductory course of literary theory / D. Galbaatar, R. Bigermaa, S. In Dashdeji. Ulaanbaatar: Bit Press (in Mongolian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Мөнх, Ц. (1990). Б. Явуухулангийн яруу найргийн туршлага. Улаанбаатар.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Munh, Ts. (1990). B. Yavuukhulan’s poetic experience. Ulaanbaatar (in Mongolian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Мөнгөнхөлөг, Х. (1998). Өчүүхэн дэвтэр. Улаанбаатар.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Munganholog, H. (1998). Small notebook. Ulaanbaatar (in Mongolian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Энхбаяр, С. (2000). Утга зохиолын онол туурвилзүй. Улаанбаатар.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Enkhbayar, S. (2000). Literary theory and creativity. Ulaanbaatar (in Mongolian).</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
