Өрнөхдэлгэр Д., МУИС-ийн Ховд аймаг дахь салбар сургуулийн Хэл зохиолын тэнхимийн эрхлэгч Хэл бичгийн ухааны доктор, профессор
Urnokhdelger D., Head of the Language and Literature Department of the Khovd province branch of the Mongolian State University Doctor of Linguistics, Professor
Орчин үеийн Дэлхийн Монгол судлалд Оросын Монгол судлалын түүх чухал байр суурь эзэлдэг билээ. Оросын Монгол судлалын түүх нь алдартай эрдэмтдийн нэртэй холбоотой (Н.Я. Бичурин, О.М. Ковалевский, Д. Банзаров, В.П. Васильев, А.М. Позднеев, А.Д. Руднев, Б.Я. Владимирцов). Академич Б.Я. Владимирцов шинжлэх ухааны бүтээлч чанараараа энэ салбарт томоохон хувь нэмэр оруулсан юм. Хэвлэгдсэн бүтээлүүд нь Оросын нэрт эрдэмтний шинжлэх ухааны ашиг сонирхлын өргөн хүрээний гэрч юм. Судлаач 1908 оноос эхлэн баруун монголоор аялж монгол ардын аман зохиол, түүний дотор ойрад дууны зүйлсийг цуглуулж эхэлсэн бол дараа нь 1911, 1926, 1935 онуудад монгол нутгаар дахин аялж, аман зохиол, түүх, нутгийн аялгуу, хэл шинжлэл, бичиг соёлын дурсгалын гээд олон чиглэлээр судалгаа шинжилгээний ажлаа өргөтгөсөн байна. Түүний “Образцы народной словесности” бүтээл (1926) ойрадын дуу судлалд чухал ач холбогдолтой бүтээл бөгөөд “Баатар бээлийн унага”, “Нарийн говийн зээрд”, “Харгай дүнгийн алим”, “Зээргэнэтийн шил” зэрэг ойрад нутгийн дууг аман аялгууны онцлогийг хадгалан галиг үсгээр хэвлүүлжээ. Энэхүү илтгэлд энэхүү ардын дуунуудыг галиг үсгээр тэмдэглэсэн онцлогийг авч үзжээ.
The history of Russian Mongolian studies occupies an important place in modern World Mongolian studies. The history of Russian Mongolian studies is associated with the names of famous scientists (N.Ya. Bichurin, O.M. Kovalevsky, D. Banzarov, V.P. Vasiliev, A.M. Pozdneev, A.D. Rudnev, B.Ya. Vladimirtsov). Academician B.Ya. Vladimirtsov made a great contribution to this field with his scientific creativity. Published works testify to the wide range of scientific interests of the famous Russian scientist. In 1908, the researcher traveled to Western Mongolia and began to collect Mongolian folklore, including Oirat songs. Then, in 1911, 1926, and 1935, he traveled to Mongolia again, and collected field materials on oral literature, history, culture, local dialects, and written monuments. His book “Obraztsy narodnoy slovesnosti” (1926) is an important work in the study of Oirat songs, and it contains Oirat local songs such as “Batar Beeliyin Unaga”, “Nariyin Goviyin Zeerd”, “Khargai dungiyin Alim”, and “Zeergenetiyin Shil” in transliteration, preserving the features of the oral dialect. The article discusses the features of these folk songs, denoted in italics.
The authors declare that there are no conflicts of interest present.